„Coś uroczystego i wielkiego czuć się w niej daje” – pisano o uwerturze do opery Jadwiga, królowa polska Karola Kurpińskiego w 1816 roku w „Gazecie Korrespondenta Warszawskiego i Zagranicznego”. W istocie fanfarowy charakter dzieła stanowi znakomitą zapowiedź muzycznej opowieści o początkach panowania kobiety króla na polskim tronie. W szerszym wymiarze utwór stanowi natomiast przykład doskonale zakomponowanej symfoniki. Ukazuje się w nim instrumentacyjne wyczucie i dramaturgiczny talent dziewiętnastowiecznego twórcy, który w najdoskonalsze klasyczne wzorce potrafi wpisać to, co narodowe i swojskie.

Do mistrzów, których muzyka szczególnie inspirowała Kurpińskiego, należał niewątpliwie Wolfgang Amadeus Mozart. „Ukoronowaniem i szczytowym osiągnięciem jego muzyki w ogóle” – jak twierdzi Alfred Einstein – są koncerty fortepianowe. Ten utrzymany w tonacji Es-dur, oznaczony numerem KV 482, powstawał pod koniec roku 1785, czyli w czasie, gdy umysł kompozytora wypełniały muzyczne obrazy Wesela Figara. W pełnych życia i brawury częściach skrajnych kompozytor nawiązuje do swoich wcześniejszych dzieł z tego gatunku, natomiast środkowe Andante zachwyca oryginalnością, siłą ekspresji, różnorodnością brzmień. Nie dziw, że to właśnie wolną część – co rzadkie – wiedeńska publiczność zechciała usłyszeć powtórnie podczas jednego z koncertów Mozarta. 

W drugiej części koncertu zabrzmi bodaj najsłynniejsza z dziewięciu symfonii Ludwiga van Beethovena. Przejmujący „motyw losu” otwierający V Symfonię należy do najbardziej charakterystycznych fragmentów w historii muzyki, przez co – w zbanalizowanej formie – stał się częścią popkultury. Tym bardziej warto zanurzyć się w całości dzieła, które mieści w sobie doskonałość formy i to coś, co przenosi słuchacza – jak trafnie ujmuje to E.T.A. Hoffmann – „w duchowe królestwo nieskończoności”.

Marta Dziewanowska-Pachowska

Program:

Wykonawcy:

Bilety:

Bilety wyprzedane

Organizatorzy:

Polska Opera Królewska

Bio:

Elżbieta Karaś-Krasztel - fortepian

Absolwentka lubelskiego liceum muzycznego w klasie prof. Mieczysława Dawidowicza. Studia pianistyczne ukończyła w Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie u prof. Reginy Smendzianki.

Kształciła się dalej u Wiktora Mierżanowa, profesora Konserwatorium Moskiewskiego oraz Istvána Lantosa, profesora Akademii Muzycznej w Budapeszcie. Wielokrotna stypendystka Towarzystwa im. F. Chopina w Warszawie. Zdobyła I nagrodę na Ogólnopolskim Festiwalu Młodych Muzyków w Gdańsku. Ma na swoim koncie dyplomy i wyróżnienia uzyskane m.in. na konkursach w Atenach, Moskwie i Warszawie. Koncertowała w wielu krajach Europy oraz w Kanadzie i Australii. Współpracowała z Polską Orkiestrą Kameralną i Sinfonią Varsovią. Dokonała licznych nagrań dla PR i TV oraz dla firm Aperto, Dux oraz Chopin University Press.

Jest znakomitą interpretatorką utworów Mozarta. Odniosła wielki sukces, wykonując na estradzie Filharmonii Berlińskiej Koncert fortepianowy Es-dur, KV 482, tego kompozytora pod batutą Jerzego Maksymiuka. Pisano: Wielkości Jego muzyki lepiej wyrazić się nie da... Wiele uwagi poświęca muzyce polskiej. Wykonuje utwory F. Chopina, I.J. Paderewskiego, J. Zarębskiego oraz A. Malawskiego. Współpracuje, wykonując muzykę kameralną z Kwartetem „Prima Vista”. Artystka prowadzi klasę fortepianu na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina, była również profesorem Akademii Sztuki w Szczecinie. Za swoją działalność artystyczną i pedagogiczną była wielokrotnie nagradzana, w tym Nagrodą Indywidualną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Marta Gardolińska

Dyrygentka ceniona za klarowność interpretacyjną, przemyślane programowanie oraz zaangażowanie w promowanie polskiej muzyki. W latach 2021-25 pełniła funkcję dyrektor muzycznej Opéra national de Lorraine. Sezon 2026/27 przyniesie jej debiuty z Cincinnati Symphony Orchestra, Baltimore Symphony Orchestra, BBC Symphony, Grand Théâtre de Genève oraz ORF Radio-Symphonieorchester Wien, a także powrót do Barcelona y Cataluna Symphony Orchestra i Minnesota Symphony. Zadebiutuje na Wielkanocnym Festiwalu Ludwiga van Beethovena. Regularnie włącza do swoich programów utwory Lutosławskiego, Bacewicz i Szymanowskiego. Jej interpretacja opery Manru Paderewskiego w Nancy w 2022 roku zdobyła Grand Prix Stowarzyszenia Krytyków Francuskich.

Współpracowała z London Symphony Orchestra, Swedish Radio Symphony Orchestra, City of Birmingham Symphony Orchestra, Orchestre national du Capitole de Toulouse, Royal Northern Sinfonia, Royal Scottish National Orchestra, Scottish Chamber Orchestra oraz Orchestre de chambre de Paris. W latach 2022–2024 była główną gościnną dyrygentką Orquestra Simfònica de Barcelona i Nacional de Catalunya (OBC). W ramach udziału w programie Dudamel Fellowship przy Los Angeles Philharmonic w sezonie 2019/20 asystowała Gustavo Dudamelowi przy nagraniu IV Symfonii Ivesa, które zdobyło nagrodę Grammy.

Studiowała na Uniwersytecie Muzycznym F. Chopina w Warszawie oraz na wiedeńskim Universität für Musik und darstellende Kunst. Pełniła funkcje dyrygentki-rezydentki w Akademischer Orchesterverein Wien oraz głównej dyrygentki i dyrektorki artystycznej TU-Orchester Wien. Laureatka konkursów dyrygenckich im. Lutosławskiego i Felixa Mendelssohna oraz półfinalistka Międzynarodowego Konkursu w Hongkongu. W 2024 otrzymała nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.